رفتن به بالا

ستاره هایی که به تجردگرایی دامن می زنند!

ستاره هایی که به تجردگرایی دامن می زنند!

 

 

یکی از مسائل بسیار مهم در حوزه‌ی علوم انسانی و اجتماعی، تجردگرایی و بالارفتن سن ازدواج است. این مسئله در کشور ما که هنوز ازدواج و تشکیل خانواده به عنوان یک اصل ممدوح مورد توجه عرف و شرع است، اهمیت بیشتری دارد. البته تجردگرایی و امتناع از تشکیل خانواده و در پی آن زوال تولید مثل و رشد فساد، چیزی نیست که تنها جامعه‌ی ما آن را دیده و نگرانش باشد. 
در هر صورت عوامل بسیاری هستند که به تجردگرایی دامن می‌زنند، مطلب پیش رو به بررسی تاثیرگذاری آدم‌های معروف بر ازدواج و سن ازدواج و تجردگرایی می پردازد..

در بخشهایی ازین مطلب می خوانید: 

 

«شهرت امری جادویی است. همه را جادو می‌کند. در تمام طول تاریخ، مردم عاشق آدم‌های مشهور بوده‌اند. اما در جهان امروزی «شهرت» اثری بسیار عمیق‌تر از گذشته بر جامعه دارد. به‌قدری که افراد مشهور و سلبریتی‌ها می‌توانند حتی در تصمیمات شخصی افراد، خودپنداره و دیدگاهی که راجعه‌به خودمان داریم وانتخاب نوع و مشی زندگی‌، موثرند. به دلیل همین اثرگذاری حیرت‌انگیر است که صاحبان صنایع و کالاها برای تبلیغ اجناس و کالهای خود به سراغ سلبریتی‌ها می‌روند. حتی سردمداران و حکام هم می‌دانند که سلبریتی‌ها اثری عمیق بر جامعه دارند و برای مهندسی جوامع نقش آنها را به خوبی می‌بینند. مثال‌های زیادی برای این داستان وجود دارد، هم در مورد سلبریتی‌های داخلی و هم خارجی! زمانی که آنجلینا جولی اعلام می‌کند که آزمایش پیش‌هنگام ژنتیک توانسته جان او از یک بیماری مهلک نجات دهد، اعلام شده که موجی از زن‌ها برای انجام این آزمایش به سمت آزمایشگاه‌ها سرازیر شدند. آنچه را نمی‌توان انکار و نادیده گرفت اثر سلبریتی‌هاست» 

متن کامل یادداشت: 

نویسنده: مریم کمالی‌نزاد

 

یکی از مسائل بسیار مهم در حوزه‌ی علوم انسانی و اجتماعی، تجردگرایی و بالارفتن سن ازدواج است. این مسئله در کشور ما که هنوز ازدواج و تشکیل خانواده به عنوان یک اصل ممدوح مورد توجه عرف و شرع است، اهمیت بیشتری دارد. البته تجردگرایی و امتناع از تشکیل خانواده و در پی آن زوال تولید مثل و رشد فساد، چیزی نیست که تنها جامعه‌ی ما آن را دیده و نگرانش باشد. 
در هر صورت عوامل بسیاری هستند که به تجردگرایی دامن می‌زنند، عللی که مستقیما در این امر دخیل‌اند مانند مشکلات اقتصادی و عواملی که به شکل غیرمستقیم این مسئله را تحت تأثیر قرار می‌دهند مانند تأثیری رسانه و ستاره‌ها (سلبریتی‌ها) بر آن. 

سلبریتی کیست؟
 کلمه‌ی سلبریتی «celebrity» با ترجمه‌ی ستاره یا شهره، از «celebration» به معنای جشن، گرفته شده است. اما ربط ستاره با جشن چیست؟ «celebration» گذشته‌ای کهن دارد. از آن زمان که بر روی دیواره‌ی غارها نقاشی‌هایی حک می‌کردند این واژه متولد شده. نقاشی‌های غاری، گاه تصاویری از جشن را به نمایش می‌گذاشتند که برای تولد نوزاد، ریاست قبیله و ... برپا می‌شده است. در این تصاویر عموم مردم قبیله شرکت دارند، اما توجه همه به یک نفر است و درست به همین دلیل واژه‌ی «celebrity» خلق می‌شود. «celebrity» همان کسی است که توجه همگان به سمت او معطوف شده است. 

ستاره شد
ستاره یا سلبریتی شدن، مستلزم جلب نگاه و توجه عمومی است. این روزها رسانه‌ها کمک شایان توجهی به این نگاه و توجه می‌کنند. در واقع صنعت ستاره‌سازی در جهان معاصر، مدیون رسانه است. این رسانه‌ها هستند که با شگردها و تبلیغات، شهرتی را به فردی نسبت می‌دهند و توجه همگانی را به سمت او جلب می‌کنند و یا توجهات را از کسی می‌گیرند و او را نرم نرم، حذف کرده و کنار می‌زنند. «دیده شدن مرز میان افراد عادی و مشاهیر است و رسانه ابزاری است که امکان دیده شدن یک فرد شهره را فراهم کرده و او را به عنوان شخصی خارق العاده و شگفت‌انگیز نمایش می‌دهد» 

تجسم آرزوها
به نظر می‌رسد اثرگذارترین وجهی که باعث محبوبیت و مورد توجه قرار گرفتن یک فرد می‌شود، «جادویی» است که به مردم عادی عرضه می‌کند. سلبریتی، تجسم آرزوها و رویاهای تحقق نیافته‌ است. مجموعه‌ای از شهرت، زیبایی، ثروت و... که یک شبه و یک‌جا به فردی تقدیم شده و زندگی را از این رو به آن رو کرده است. سلبریتی به آدم‌ها می‌گوید: تمام این‌ها برای همه‌ی شما در دسترس است. و این دسترسی به رویاها از راه مشهور شدن، توهمی در جامعه ایجاد می‌کند که صحت ندارد. جاشوئا گمسون، استاد دانشگاه سن‌فرانسیسکو می‌گوید: «در جامعه‌ای با نابرابریِ فاحشِ درآمدها که بسیاری از راه‌های موفقیت در آن عملاً بسته شده‌اند، راهی باز می‌شود برای توهم «سریع پولدار شو». می‌شود درک کرد که چرا مردم دوست دارند این رؤیا را زنده نگه دارند. این میان‌برزدن به تحرک اجتماعی خیلی جذاب است.»  

اثر سلبریتی‌ها
شهرت امری جادویی است. همه را جادو می‌کند. در تمام طول تاریخ، مردم عاشق آدم‌های مشهور بوده‌اند. اما در جهان امروزی «شهرت» اثری بسیار عمیق‌تر از گذشته بر جامعه دارد. به‌قدری که افراد مشهور و سلبریتی‌ها می‌توانند حتی در تصمیمات شخصی افراد، خودپنداره و دیدگاهی که راجعه‌به خودمان داریم وانتخاب نوع و مشی زندگی‌، موثرند. به دلیل همین اثرگذاری حیرت‌انگیر است که صاحبان صنایع و کالاها برای تبلیغ اجناس و کالهای خود به سراغ سلبریتی‌ها می‌روند. حتی سردمداران و حکام هم می‌دانند که سلبریتی‌ها اثری عمیق بر جامعه دارند و برای مهندسی جوامع نقش آنها را به خوبی می‌بینند. مثال‌های زیادی برای این داستان وجود دارد، هم در مورد سلبریتی‌های داخلی و هم خارجی! زمانی که آنجلینا جولی اعلام می‌کند که آزمایش پیش‌هنگام ژنتیک توانسته جان او از یک بیماری مهلک نجات دهد، اعلام شده که موجی از زن‌ها برای انجام این آزمایش به سمت آزمایشگاه‌ها سرازیر شدند. آنچه را نمی‌توان انکار و نادیده گرفت اثر سلبریتی‌هاست. 

رسانه و توهم صمیمیت
رسانه و ارتباط نزدیک‌تری که بین مردم و ستاره‌ها ایجاد کرده است، نوعی توهم صمیمیت به وجود آورده و جامعه را بیشتر درگیر با زندگی شخصی و خصوصی آنها می‌کنند. درست است که ستاره‌ها و آدم معروف‌ها در تمام طول تاریخ مورد توجه بوده‌اند اما این حجم از توجه و پیگیری، مربوط و خاص زمان ماست. نوجوان‌ها و جوان‌ها هر روز از طریق صفحات مجازی پیگیر زندگی شخصی آدم‌های معروف هستند. ازدواج، روابط، نوع پوشش و مد، نحوه‌ی گذران تعطیلات و سرگرمی و فراغت و به طور کل سبک زندگی ...! نتیجه، الگوی رفتاری است که به جامعه خاصه، نوجوان و جوان ارائه می‌شود. 

زندگی خودم است
بسیاری از این ستاره‌ها معتقدند که آنها ادعای الگو بودن را ندارند و تنها فرق‌شان با آدم‌های دیگر این است که حرفه‌ و شغل‌شان مورد توجه‌تر از دیگران است و این حق آنهاست که درباره زندگی شخصی‌شان هر طور که می‌خواهند تصمیم بگیرند. اما آنها چه بخواهند و چه نخواهند در نقش الگو قرار می‌گیرند و نسبت به جامعه‌ی خود رسالتی به دوش دارند. 

برایم بهتر است
تمام این‎‌ها مقدمه‌ای بود برای رسیدن به اثری که آدم‌های معروف بر ازدواج و سن ازدواج و تجردگرایی دارند. همین الان دوربرتان را نگاه کنید، سری به شبکه‌های اجتماعی بزنید و ببینید چند درصد از ستاره‌ها در هنر، ورزش و علم، مجرد هستند و بالای 30 سال! چند زوج بازیگر و ورزش‌کار و ... می‌شناسید که در همین یکی دو سال گذشته با عمر زندگی زناشویی زیر شش ماه و یک سال از هم جدا شده‌اند. بله آنها می‌توانند برای خودشان تصمیم بگیرند ولی این تصمیم می‌تواند اذهان و مرز اعتقادات و باورهای، حسن و قبح‌ها را جابه‌جا کند. 
وقتی جوانان ما برایشان مهم است که ستاره‌شان تعطیلات را کجا می‌گذراند، آیا نسبت به این که در چه سنی ازدواج کرده و یا نسبت به تجرد علاقه‌ و تعهد نشان می‌دهد، می‌توانند بی‌توجه باشند؟

تو یک بسته هستی
ستاره یک بسته‌ است. یک سبک زندگی یک‌جا! کمتر فردی است که ابعاد مختلف زندگی سلبریتی را جداگانه تحلیل و بررسی کند و نسبت به الگوبرداری از هر قسمت تصمیم بگیرد. وقتی یک سلبریتی به جامعه معرفی می‌شود، او به عنوان یک کل در نظر گرفته می‌شود. او تجسم رویاهاست و افراد برای رسیدن به این رویا از تمام زندگی او الگوبرداری می‌کنند و کلیه‌ی ابعاد زندگی‌اش را در رسیدن به آرزوها، دخیل می‌دانند. اگر آقا و خانم ایکس معروف و پولدار است و در حرفه‌ی خود موفق شده، مجرد بودنش از آن جدا نیست و به عنوان بخشی از این موفقیت در نظر گرفته می‌شود. 

بخاطر حرفه‌ام
مصاحبه‌های زیادی از ستاره‌های ایرانی وجود دارد که از آنها پرسیده‌اند چرا تا به حال ازدواج نکرده، یا اینکه آیا به ازدواج فکر می‌کند یا نه! اغلب آنها  یا ازدواج را مانع پیشرفت حرفه‌ای‌شان می‌دانند، یا اعلام می‌کنند که فعلا به آن فکر نمی‌کنند و به موقع خودش به سراغ‌شان می‌آید و یا اظهار می‌کنند که باید زیرساخت‌های ازدواج را تأمین کنند و سپس به این سمت قدم بردارند. هر دلیل را که بررسی کنید اثری منفی بر جامعه دارد. در واقع آنها موفقیت حرفه‌ای را با تجرد گره می‌زنند. با دلیل دوم، ازدواج را مسئله‌ای باری به هر جهت اعلام می‌کنند که نیازی نیست به آن فکر کرد یا برایش وقت گذاشت و حتی به دنبالش رفت و به آن وقعی نهاد، بلکه می‌گویند بنشینید و نگاه کنید، لازم نیست کاری انجام دهید، بالاخره یک روز اگر پیش آمد و به سراغتان آمد ازدواج هم خواهید کرد. دسته‌ی سوم اثر منفی‌تری بر جامعه‌ی جوانان مجرد دارند و آن هم این است که زیرساخت‌های ازدواج را باید آماده کنند؛ جوان دانشجو، کارمند، کارگر با تجربه و سابقه‌ی کاری نه‌چندان طولانی و جدی، وضعیت مالی متوسط و در سن و سال ازدواج با خودش می‌گوید: «وقتی فردی با این همه شهرت و ثروت، زیبایی و توجه و اقبال همگانی، به فکر تأمین زیرساخت‌های ازدواج و سپس ازدواج است، پس من چه بگویم؟ وقتی او می‌گوید فعلا امکاناتش را ندارد، من چطور خودم را به دام بیندازم؟» 

در جهت مثبت
آنچه غیرقابل انکار است اثری است که آدم‌های معروف بر جامعه و اذهان و سبک زندگی افراد دارند. این اثر را نمی‌توان نادیده گرفت یا حذف کرد. بلکه باید به مطالعه‌ی اجتماعی و تحلیل آن پرداخت و با شناخت درست و صحیحی به دست می‌آوریم در جهت مثبت و ارزش‌های هماهنگ فرهنگی و اجتماعی، از آن‌ها استفاده کنیم. این اتفاقی است که در کشور ما هنوز نیفتاده. در جامعه‌ی رسانه افراد را معرفی و به شهرت می‌رساند و این مردم هستند که با توجه به ارزش‌ها و سنت‌هایشان تصمیم می‌گیرند کسی را حذف کنند. نهایت تلاش سیاست‌های کلی ممنوع التصویر کردن مشهورهاست و نه بیشتر! اما در کشورهای غربی، سلبریتی‌ها در جهت سیاست‌های کلی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی هماهنگ، معرفی یا حذف شده و به کار گرفته می‌شوند.




تعداد بازدید : 290
زمان انتشار : 1395/08/03





نظر شما درباره این مطلب چیست ؟


2 + 12 =